Murat Güloğlu – Bu kentte diyet unutun. Çünkü Lyon’dasınız!

20170112_195128

Dünyanın gastronomi başkentine hoşgeldiniz.

Bu ay sadece Fransa’nın değil, Avrupa’nın ve hatta dünyanın da en büyük gastronomi merkezi Lyon’dayım. Lyon, Yeni Fransız Mutfağı’nın doğum yeri. Günümüz insanının da yeme-içme tarzı burada şekillendi. Kurdukları Delice Birliği ile dünyanın dört bir yanına Lyon stilini yayıyorlar. Bu birliğe İzmir de dahil. Böylelikle dünyaca ünlü Fransız şeflere İzmir Ekonomi Üniversitesi Gastronomi Bölümü’nde ders verme imkanı sağlanıyor.

 

Fransız Lyon’un efsanevi ağız tatları 

Bana kalırsa, Lyon mutfağı ile ilgili bilmeniz gereken iki önemli husus var. Birincisi: Bouchon, ikincisi: Paul Bocuse.

1 – Bouchon : İçinde sakatatı ağırlıklı olarak barındıran Lyon’a özgü bir mutfak türü. Dana beyninden işkembe sosisine, burun ve kulağa her türlü iç organ ve uzuv var menülerinde. Oldukça da yağlı yemekleri sçz konusu. Eskiden şehirden geçen ve civarda konaklayan işçiler, Lyon’dan tekrar yola çıkmadan önce uzun süre onları idare etsin ve sağlam bir şekilde beslensinler diye çok daha yağlı yemekleri tercih ediyorlarmış. Dolayısıyla Lyon mutfağı da bunun üzerine kurulmuş. Şehirde içi tıka basa insan dolu bol bol ‘Bouchon’ görüyorsunuz. Ancak gerçek Bouchon’lar “Les Bouchons Lyonnais” sertifikalıları. Kentte sadece 14 adet gerçek bouchon bulunmakta.

 

2 – Paul Bocuse : Fransız mutfağının en efsanevi şeflerinden biri olarak kabul ediliyor. Tam bi ekol. Adına yarışmalar düzenlenen ustanın, kentin bir çok yerinde portresi bulunmakta. Kendisinin yemekleri artık eski tarz kabul edilip bol bol eleştirilse de çoğu insan gerçek bir usta olarak tanımladığı için dünyanın bir numarası olarak kabul edilmekte. Onu yetiştirense: Mere Brazier. Mere tanım olarak, 1900’lü yılların başlarında ipek ticareti yapan zenginlere yemek pişiren anaç kadınlara verilen ad aslında. Sonraki yıllarda ülke finansal krize girince mere’ler bouchon adı verilen kendi lokantalarını açmış ve Lyon halkını beslemeye başlamış. Lyon’da Paul Bocuse’nin kendisine ait 3 Michelin yıldızlı l’Auberge du Pont de Collonges adlı restaurantı bulunmakta.

20170112_111122

 

Delice Birliği son derece önemli

Lyon’da gastronomi anlamında farklı birlikler ve oluşumlar da söz konusu. Mesela Delice. Kentlerin kendi aralarında gastronomik bir ağ ile birbirine bağlanmasının adı aslında, Delice. Bu karizmatik ve özel ağın içinde sadece 22 dünya şehri var. Amacı üye kentleri gastronomiye ilişkin tüm konularda iletişim, bilgi ve deneyim alışverişi yapılabilecek bir platformda buluşturmak. Bu birliğe katılmak da öyle kolay değil. Kabulde gerçekten ince eleyip sık dokuyorlar.

 

İzmir, Delice ’ye üye tek Türk Kenti

Bu birliğe üye Lyon’un yanısıra Madrid, Lizbon, Torino gibi şehirler bulunuyor. Bu kulübe girmeyi başaran ilk ve tek Türk kenti ise İzmir. İzmir Ekonomi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı  Ekrem Demirtaş’ın bunda katkısı çok büyük. Onun destekleyip önünü açtığı Sırma Güven’in kişisel çabalarıyla İzmir, Delice üyesi olmuş. Gastronomi öğrencileri, Fransa’da Michelin yıldızlı restoranlarda ücretli staj yapıyor. Bu sayede Avrupa ve dünyada Türk mutfağı denilince, İzmir’in gelmesi içten bile değil.

20170111_110000

 

Yeme-içme mekanları :

Les Halles de Lyon Paul Bocuse

Paul Bocuse damgalı bir gastronomi merkezi. Old Town’ın dışında ama yürüme mesafesinde bulunuyor. Hem çeşit çeşit peynir, meze, et, balık, tatlı alışverişı yapabileceğiniz hem de oturup yemeğinizi yiyebileceğiniz “sofistike pazar” olarak nitelendirilebiliriz. Sadece gezmek bile son derece iştah açıcı. Özellikle deniz ürünlerini tatmanız tavsiyemdir. Deniz kıyısı olmamasına rağmen, Lyon’da böylesine bir ustalıkla deniz ürünü sunuyor olmaları ayrı bir meziyet.

Daniel & Denise Restaurant

Daniel et Denise, gerçek bouchonların en önemlilerinden. Bouchon Lyonnais olarak niteleniyor zaten. Sahibi ve şefi Joseph Viola. Şef Viola aynı zamanda ‘bouchon birliği’nin de başkanı. Sadece mönü de bitmiyor iş. Masa örtüsünden bardaklara ve servis edilmesi gereken yemeklere kadar uyulması gereken sıkı bir kurallar listesi var. Şartları yerine getirirseniz gerçek bir bouchon olabiliyor ve sertifikayı alabiliyorsunuz.

Le Celeste

Konumu itibariyle kente en tepeden bakan restaurant-barlardan. Özellikle etlerini tavsiye ediyorum. Modern Fransız Mutfağı’nın yansımalarını görebiliyorsunuz mönüde. Son derece şık ambiyansı ile de özellikle akşam yemeklerinde favorimdir.

Jeremy Galvan Restaurant

Lyon’un en iyilerinden. Old city bölgesinde küçücük, sıcak ve rahat bir restaurant. Taze mevsimlik yiyecekler ve yerele dayalı bir mutfağı sözkonusu. Yaratıcı, farklı aromalı malzemeler kullanılan temalı mönüleri dikkat çekici. Balık ya da et tercihiniz olmalı.

Cafe des Federations

Cafe des Federations ya da Lyonlular’ın deyişiyle “Cafe des Feds”. Lyon’da gerek turistler gerek lokaller arasında son derece popüler. Burada Lyon mutfağını yakından tanıyabilirsiniz. Ama sakatat sevmeniz şart.

La Boite a Cafe (Cafe Mokxa)

Mokxa, Lyonlular tarafından çok seviliyor. Kruvasanları sabah 10 civarında bitmiş oluyor ne yazık ki. Tatlıları ise günlük olarak değişiyor. Küçük bir mekan olduğunu hatırlatayım.

Boulangerie du Palais        

Fırın / pastane diyebiliriz. Turistik bir noktada ancak Lyon sakinleri de hayli rağbet göstermekte. Baget ve pek sevilen bir tatlı olan Brioche aux Pralines’i almak üzere buraya geliyorlar. Kapısında kuyruk olma ihtimali fazla.

Brasserie l’Ouest

Paul Bocuse’nin diğer işletmelerinden biri. Tam olarak Lyon mutfağı ağırlıklı olmadığı için damak tadı açısından daha uygun denilebilir. Fiyatlar da ana restoranına kıyasla daha makul. Mekanın geniş bir dış alanı var. Rezervasyon yaptırmak şart.

Bernachon

Bernachon, Lyon’daki en iyi tatlı dükkanlarından biri olduğu tartışmasız.dünya çapında bir çikolatacı ve eminimki böylesini yememişsinizdir. Ayrıca  çeşit çeşit pasta, tart ve kek de bulabilirsiniz.

20170111_104913

 

Caddeler, sokaklar, müzeler

Vieux Lyon Bölgesi / Rue St. Jean

Place St. Jean’dan başlayıp, Place du Change’e kadar uzanan Rue St. Jean Lyon’un en turistik caddesi. Lyon’a dair herşeyi, her türlü hediyelik eşyayı bulmanız mümkün. Hemen paralelindeki biraz daha sakin Rue du Bœuf da görülmeye değer nitelikte. Şehrin meşhur St. Jean Katedrali bu bölgede yer almakta. Bir başka görülmeye değer kilise de yine aynı bölgedeki St. Paul Church. Lyon’un en ikonik yapılarından biri Notre-Dame de Fourviere. Kentin birçok noktasından görebileceğiniz bu bazilika, kent merkezinden bakıldığında Disneyland kalesi gibi algılanabilir. Bu tarihi yapı 1800’lü yılların sonlarından bu yana Lyon’a tepeden bakıyor ve tartşmasız, şehrin en turistik yapılarından biri. Çıkmanızda fayda var çünkü tam buradan Lyon’un manzarasına hakim olabilirsiniz. Üzerinde Küçük Prens, Lumiere Kardeşler, Antoine de St-Exupery, Maurice Sceve ve Paul Bocuse gibi birçok ünlünün çizimi bulunmakta.

Place Bellecour

Lyon meydanı bir hayli fazla olan şehirlerden. Son derece kalabalık olan bu meydanlarda coşku da eksik olmuyor. En büyüğü Place Bellacour. Burası Fransa’nın üçüncü, Lyon’un ise en büyük meydanı olma özelliği taşıyor. Meydana Küçük Prens ve St Exupery’nin bir heykeli bulunuyor. Lyon’da gerçekleşen birçok etkinlik, konser, hatta protesto gösterisi için toplanma alanı bile genellikle Bellacour meydanı olarak belirleniyor. Ayrıca Lyon’un ana alışveriş sokakları Rue Auguste Comte ve Rue de la Republique de bu meydanın civarındalar.

 

Place des Terraux

Place des Terraux da şahane meydanlardan biri. Güzel bir kalabalığı var. Görsel açıdan da son derece ferahlatıcı bir meydan. Hem sabah kruvasanınızı alıp havanın keyfini çıkartabilirsiniz, hem de akşamüstü kokteylini yudumlarken canlılığa karışabileceğiniz hareketli bir meydan. Güzel sanatlar müzesi, Lyon City Hall ve son derece ihtişamlı Bartholdi Çeşmesi de bu meydanda bulunuyor. Lyon Güzel Sanatlar Müzesi’nde Degas, Manet, Renoir, El Greco, Pablo Picasso gibi onlarca ünlü ressama ait eser görebiliyorsunuz. Meydanın hemen arkasındaki “Placa de la Comedie”de “Opera de Lyon” bulunmakta. Binası şahane.

Musee Lumiere

Beyazperdenin de doğum yeri Lyon. Sinematografinin doğuşunda en büyük payı olan Lumiere Kardeşler’e adanmış bu müzede, hem Auguste ve Louis Lumiere ile ilgili daha fazla bilgi edinebiliyor, hem desinema dünyasının ilklerini kendi gözlerinizle görebiliyorsunuz. (Adres: 25 Rue du 1er)

Musee d’art Contemporain de Lyon

Lyon Modern Sanat Müzesi’nde daha çok uluslararası projelere ağırlık verilmekte. En alt katta orijinal kitaplar bulabileceğiniz bir mağazaları mevcut.

 

Croix-Rousse Bölgesi

Lyon’a gelen bir çoğunun favori bölgesi burası. Croix-Rousse şehrin bohem bölgesi. Her sokağından karşınıza bir galeri, orijinal bir dükkan, bir sokak sanatı örneği ya da küçük sevimli bir kafe çıkabiliyor. Dev bir mural çalışmalarından bir kesit bu bölgede de mevcut, ismi Mur des Canuts. Bu arada Montee de la Grande Cote ‘da bu bölgenin en işlek ve sevimli sokaklarından. Passage Thiaffait’teki Le Village des Createurs’u önemli zira burası hem tarihi 19.yy’a uzanan bir pasaj, hem de günümüz itibariyle küçük tasarım dükkanlarının ve minik kahvecilerin olduğu bir alana dönüşmüş.

 

Musee des Confluences

Musee des Confluences daha önce gördüğümüz müzelerin pekçoğuna benzemiyor. Ama yalnızca mimarisini görmek için bile gidilebilecek kadar ilginç bir binaya sahip. Daha çok “antropolojik” bir müze diyebiliriz. Müze kendi içinde “Biz kimiz?” “Nereden geldik? ve “Ne yapıyoruz” şeklinde sınıflandırılmış. Özellikle Lyon’lular çok ilgi gösteriyor.

 

20170111_125643

Gastronomi, sanayi ve bilişimde 1 numara

Lyon, Fransa’nın güneydoğusunda önemli bir kent. Ülkenin 3. büyük kenti. Rhone ve Saone Nehirleri’ni merkez olarak kurulmuş. Gastronomi ve petrokimyasal endüstri üzerine eline hiçbir kent su dökemiyor. Rhône-Alpes bölgesinde yer alıyor ve Rhône yönetiminin de merkezi. Lyon’da genelde kimyasal ve biyoteknik sanayisi hakim. Aynı zamanda Fransa bilişim teknolojileri ve yazılımlarının merkezi olarak ün salmış. UNESCO Dünya Mirasları listesinde. Şehir tarihsel olarak da dünyanın ipek ticaretinin merkezi. Lyon içerisinde Interpol ve Euronews’in merkezi ile Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nı barındırıyor.

 

 

Konaklama

College Hotel : Eski bir okulun otele dönüştürülmesi, kente harikulade bir butik otel kazandırmış. Dünya Mirası içinde bulunan yarımadada yer alması, her yere yürüme mesafesinde olması ve tarihle içiçe olması son derece önemli. Kütüphanenin, amfi ve sınıfların içinde konaklamak farklı bir heyecan. Bahçe terası da şahane. Önerimdir.

 

Nasıl giderim:

Lyon, Fransa’nın ve hatta Güney Avrupa’nın gözbebeği kentlerden. Keşfetmenizde büyük fayda var. Pegasus Airlines sürekli uçuşlarıyla Lyon’a kolay bir ulaşım sağlamakta. Uçuş saatleri de son derece makul. Bir haftasonu ya da bir kaç günlük kaçışlar için ideal bir şehir Lyon.